TP.HCM: Tái cấu trúc công nghiệp theo hướng công nghệ cao, kết nối vùng và chuyển đổi số
(Chinhphu.vn) – Phát triển công nghiệp TP.HCM trong giai đoạn mới đòi hỏi gắn kết chặt chẽ với kinh tế vùng, nâng cao năng suất – chất lượng và năng lực cạnh tranh sản phẩm. Thành phố cần đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tận dụng tối đa cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Đây là ý kiến chung của các chuyên gia tại Hội thảo “Các ngành công nghiệp TP – Vai trò và tiềm năng phát triển” do UBND TP.HCM tổ chức ngày 6/12.
Công nghiệp TP.HCM: Vai trò đầu tàu khu vực phía Nam
Theo ông Nguyễn Phương Đông – Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò then chốt trong tăng trưởng kinh tế của Thành phố và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Hiện giá trị gia tăng ngành công nghiệp TP.HCM chiếm khoảng 32,3% sản lượng công nghiệp vùng và 16% quy mô toàn quốc.
Ngành chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn, với giá trị tăng thêm đạt 28,62% cơ cấu ngành cả nước, số doanh nghiệp chiếm hơn 30% và lao động chiếm gần 17%.
Giai đoạn 2015–2018, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng trưởng trung bình 7,66%/năm và tiếp tục xu hướng mở rộng quy mô, đầu tư đổi mới thiết bị, mở rộng thị trường – cho thấy năng lực sản xuất công nghiệp Thành phố đang ngày một lớn mạnh.
Tuy nhiên, theo đánh giá, tốc độ phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Các doanh nghiệp còn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, công nghệ lạc hậu, giá thành cao và hàm lượng giá trị gia tăng thấp. Chi phí đầu tư tại TP.HCM tăng, kéo theo xu hướng chuyển dịch sản xuất sang các tỉnh lân cận.
Đổi mới định hướng phát triển: Công nghệ cao và kinh tế số
PGS.TS Trần Hoàng Ngân – Thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho rằng mô hình phát triển dựa trên 4 ngành công nghiệp trọng yếu của TP.HCM cần được rà soát lại trong bối cảnh mới. Theo hệ thống phân ngành kinh tế hiện hành, 4 ngành này trải rộng đến 107 ngành cấp 5, dẫn đến dàn trải nguồn lực và thiếu tập trung.
TP.HCM cần ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ cao và kinh tế số, kết nối chặt chẽ với kinh tế vùng để tạo ra sức bật mới.
PGS.TS Lê Hoài Quốc – Chủ tịch Hội Tự động hóa TP.HCM đề xuất: cần có cơ chế khuyến khích đầu tư vào đổi mới công nghệ, thúc đẩy tự động hóa, robot hóa và ứng dụng AI trong sản xuất. Đồng thời, với ngành điện – điện tử, cần có chính sách bảo hộ thị trường nội địa và hỗ trợ doanh nghiệp Việt có tiềm năng dẫn dắt thị trường.
Xây dựng trung tâm công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ
Về công nghiệp hỗ trợ, ông Lê Hoài Quốc nhấn mạnh cần thành lập các viện công nghệ công nghiệp theo mô hình của Hàn Quốc (KITECH) để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN). Các trung tâm này hoạt động theo mô hình PPP, cung cấp dịch vụ cải tiến DN, thử nghiệm, kiểm định, tư vấn và chuyển giao công nghệ.
Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển công nghiệp hỗ trợ sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hướng tới chính sách đầu tư quyết liệt và đồng hành cùng doanh nghiệp
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong thừa nhận, các chính sách hỗ trợ công nghiệp hiện nay còn thiếu tính đột phá và chưa đủ sức khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư. Thành phố sẽ xây dựng chính sách thu hút đầu tư chế biến, chế tạo một cách quyết liệt hơn, đồng thời thành lập hội đồng phát triển doanh nghiệp từng ngành, đối thoại định kỳ hàng quý để tháo gỡ khó khăn sát thực tế.
TP.HCM cũng ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp lớn, đủ tiềm lực, sẵn sàng ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu công nghiệp mạnh.
Kết luận
Để duy trì vai trò đầu tàu công nghiệp phía Nam, TP.HCM cần chuyển dịch mô hình phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu, đặt trọng tâm vào công nghệ cao, kinh tế số, liên kết vùng và đổi mới sáng tạo. Việc tái định hình chính sách và cơ cấu ngành công nghiệp không chỉ giúp Thành phố nâng cao vị thế trong nước mà còn hướng đến chuẩn quốc tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Lê Anh